Campagne Wegenwerken

Om het aantal arbeidsongevallen en beroepsziekten verder te doen dalen en de ondernemers te helpen bij het opstellen van hun preventiebeleid, gebruikt het NAVB, het preventie-instituut van de bouw, sinds 2006 een nieuwe aanpak: doelgroepgerichte campagnes.

Zo voert het NAVB in samenwerking met de Algemene Directie Toezicht op het Welzijn op het Werk (AD TWW) van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD WASO) campagnes om het veiligheids- en gezondheidsniveau bij de vastgelegde doelgroepen te verhogen.

Naar aanleiding van deze campagnes is een uitgebreid overlegplatform opgericht om de acties van het NAVB te optimaliseren. Het bestaat uit werkgevers- en werknemersorganisaties, maar ook uit verschillende organisaties die een rol spelen bij de preventie van arbeidsongevallen en beroepsziekten in de bouwsector.

De doelgroepen worden gekozen in overleg met de leden van het platform en deze keuze is onder andere gebaseerd op het aantal arbeidsongevallen en de ernst ervan.

De campagne ‘Wegenwerken’ is gefinancierd door de sector en door de privésponsor Federale Verzekering.

De keuze voor de tweede doelgroep is gevallen op de wegenwerkers (oude NACE-code 4523*). Er wordt ook gefocust op bedrijven die aanverwante werkzaamheden uitvoeren: riolerings- en kabelwerken, straten leggen, … De keuze voor deze doelgroep is geen toeval. Hoewel de arbeidsongevallenindicatoren in de wegenbouw beter zijn dan in de bouwsector als geheel, halen verkeersongevallen in de nabijheid van wegwerkzaamheden vaak het nieuws, en de oorzaak wordt vaak te snel bij de bouwplaats gelegd. Ook lopen de kosten van een ongeval bij wegwerkzaamheden vaak erg hoog op.

De wegenwerkensector telt 848 bedrijven (bron: FVB 2008), die in totaal 15.263 werknemers tewerkstellen. Het is één van de grootste subsectoren in de bouw.

* Sinds 1 januari 2008 is een nieuwe NACE-classificatie van kracht, maar aangezien de campagne in 2007 begonnen is, gebruiken we hier de oude classificatie.

Van april 2007 tot het bouwverlof 2008 hebben de adviseurs van het NAVB tijdens de preventieve golf zo veel mogelijk werven bezocht om de veiligheidsproblematiek bij de wegenbouwondernemingen zo duidelijk mogelijk in kaart te brengen. De adviseurs gaven informatie en adviezen tijdens 3.578 werfbezoeken, goed voor 4.659 bouwplaatsverslagen met 37.099 vaststellingen. Daarnaast vonden er 660 kantoorbezoeken plaats. Samen met de adviseur van hun sector stelden 108 aannemers van wegenwerken tijdens deze bezoeken een actieplan op, wat neerkomt op ongeveer 13% van de 848 bedrijven met werknemers in de sector (bron: FVB 2008).

Door het campagnecharter te ondertekenden, engageerden 90 bedrijven zich ten slotte moreel om veiligheid te promoten in hun bedrijf en van veiligheid en gezondheid vaste onderwerpen te maken tijdens alle officiële vergaderingen van het bedrijf.

Het NAVB heeft echter niet als enige preventieve acties gevoerd. Tijdens de vergaderingen van het overlegplatform werden de verschillende acties zo goed mogelijk op elkaar afgestemd.

Zowel de Confederatie Bouw als Bouwunie heeft, samen met het NAVB, meerdere studiedagen en -avonden georganiseerd. De Algemene Centrale ABVV en het ACV Bouw en Industrie hebben informatiesessies op touw gezet. Ten slotte hebben verschillende externe preventiediensten een actieve bijdrage geleverd via hun bezoeken aan een groot aantal dakwerkbedrijven.

Er zijn ook enkele initiatieven genomen in samenwerking met de overheid, zoals een Witboek Wegenwerken en een structurele samenwerking met het Ervaringsfonds en met het Belgische Focal Point van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk.

Behalve de actiegolf is ook een brede mediacampagne gevoerd, samen met verschillende partners.

De AD TWW nam de handhavingsgolf, die liep van begin september tot eind december 2008, voor haar rekening. Daarbij heeft ze vooral gelet op de volgende tekortkomingen:

• Graafwerken:
  • Geen of onvoldoende maatregelen om instortingen te voorkomen
  • Onvoldoende maatregelen om een snelle evacuatie van de werf te garanderen
• Hijstoestellen en arbeidsmiddelen:
  • Geen keuring van hijstoestellen
  • Gebruik van hijstoestellen met ernstige gebreken
  • Gebruik van wegenbouwmachines met ernstige gebreken
• Geen maatregelen tegen de blootstelling aan stof dat siliciumdioxide bevat (droog doorzagen of slijpen van betonklinkers)
• Ontbreken van de gepaste persoonlijke beschermingsmiddelen (in het bijzonder de signalisatiekledij)
• Het ontbreken van sociale voorzieningen
• Geen aansluiting bij een Externe Dienst voor Preventie en Bescherming

De primaire doelstelling van de campagne ‘Wegenwerken’ bestond erin de frequentie- en de ernstgraad van de arbeidsongevallen in deze sector te doen dalen met 15%. Deze doelstelling kunnen we vandaag nog niet evalueren, aangezien we pas in 2010 over de gegevens van 2008 zullen beschikken.

De secundaire doelstelling bestond uit een positieve evolutie met 15% van zes indicatoren. De evaluatie van deze doelstelling wordt momenteel uitgevoerd, de resultaten zullen binnen afzienbare tijd beschikbaar zijn.